Strona główna » O gminie » Ważniejsze miejscowości w Gminie » Pławno
Pławno
Pławno – to druga po Gidlach co do wielkości miejscowość w Gminie Gidle. W skład sołectwa Pławno wchodzą miejscowości Pławno, Górki oraz Zielonka Łączna liczba mieszkańców to 1176 osób (stan na koniec listopada 2008r.)
Rys historyczny
Pierwsza wzmianka o Pławnie pojawiła się w 1262 roku. Wtedy to król Bolesław Wstydliwy oddał Pławno wraz z Rybnem i Mykanowem klasztorowi Klarysek w Zawichoście. Właścicielami dóbr aż do pierwszych lat XVIII w. była rodzina Przerębskich (później Kraśniccy, Buczyńścy, Gruszeccy). W roku 1544 na Sejmie w Piotrkowie Trybunalskim król Zygmunt Stary nadał Pławnu prawa miejskie. Wiek XVII i początek XVIII to okres największego rozkwitu miasta. Pławno było wówczas znanym ośrodkiem rzemieślniczo-handlowym. Tutejsze wyroby: ceramiczne, szewskie, stolarskie, rymarskie sławiły Pławno daleko od jego granic. Przejawem świetności miasta były okazałe budowle użyteczności publicznej: stylowy ratusz, z salą reprezentacyjną, gabinetami urzędników municypalnych i areszt miejski.
W roku 1864 władze carskie odebrały Pławnu prawa miejskie, z powodu udziału 26 mieszkańców w Powstaniu Styczniowym. Na przełomie XIX i XX wieku Pławno było jednym z większych ośrodków sportów konnych na ziemiach polskich. Na torze wyścigowym, urządzonym przez dziedzica Gruszeckiego, systematycznie odbywały się zawody konne. Po II wojnie światowej w zespole pałacowo-parkowym, należącym do ostatnich właścicieli Pławna, urządzono ośrodek kolonijno-wypoczynkowy, a następnie szpital chorób płuc. Obecnie mieszczą się tutaj oddziały chorób płuc i zakaźny Szpitala Powiatowego w Radomsku. W podworskim parku do dziś przetrwały okazy starych drzew.
Szczególnie godnym obejrzenia w Pławnie jest romański kościół parafialny pod wezwaniem św. Stanisława, Biskupa Męczennika. Pierwszy kościół parafialny zbudowany został z drewna w 1615r. Pod wezwaniem św. Stanisława biskupa krakowskiego. W kościele były trzy ołtarze oraz kamienna chrzcielnica. W ciągu kilkunastu lat uległ on dewastacji. Pozostały po nim tylko ołtarze i wspomniana chrzcielnica.
Na miejscu zniszczonej świątyni Andrzej Morsztyn- właściciel Pławna, wybudował w XVIIIw. Kościół drewniany po dawnym wezwaniem. Naprzeciwko kościoła została wybudowana drewniana dzwonnica. Zabudowania te spłonęły doszczętnie w 1810r. Obecny kościół murowany powstał pod koniec XIXw., dzięki staraniom ówczesnego właściciela Pławna i jego mieszkańców.
Zasłynął on w Europie tzw. „tryptykiem z Pławna”, zaliczanym do szkoły Wita Stwosza. Ołtarz wykonany jest i rzeźbiony z drzewa lipowego, całość składa się ze środkowej kompozycji i ruchomych skrzydeł. Otwarty ukazuje płaskorzeźbione, polichromowane i złocone sceny dotyczące wydarzeń z 1079r., kiedy to z rozkazu Bolesława Śmiałego stracono nieposłusznego biskupa Stanisława Szczepanowskiego. Zamknięty przedstawia malarskie wizerunki Chrystusa i Marii. Wartość artystyczna Tryptyku jest wielka, jest to jedna z najpiękniejszych kreacji wieków średnich. Istnieje również teza, że autorem malowanych części dzieła jest artysta Hans Kulmbach działający w Krakowie w latach 1514-1518. w czasie II wojny światowej, w roku 1942, hitlerowcy wywieźli to dzieło sztuki sakralnej do Krakowa. Aktualnie znajduje się w Galerii Sztuki Średniowiecznej Muzeum Narodowego w Warszawie, a jego kopia zdobi ołtarz główny kościoła parafialnego.
Na uwagę zasługuje także rynek, i przyległe do niego uliczki drewnianego układu urbanistycznego, wraz z pomnikiem upamiętniającym przemarsz wojsk króla Jana III Sobieskiego na Wiedeń, teren dawnego pałacu z parkiem oraz sąsiadujące zabudowania podworskie.
Ponadto warto zobaczyć
stary młyn (XIXw)
charakterystyczny małomiasteczkowy układ architektoniczny rynku
W Pławnie działają:
Zespół Szkolno-Gimnazjalny,
Publiczne Przedszkole,
Filia Gminnej Biblioteki Publicznej w Gidlach wyposażona w publiczny dostęp do Internetu (Centrum Komunikacji Społecznej),
Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej,
Koło Emerytów Rencistów i Inwalidów,
Pławińskie Towarzystwo Muzyczne (Orkiestra Dęta).
Największymi przedsiębiorcami działającymi na terenie Pławna są:
P.W. PROHURT s.c. (skład materiałów budowlanych),
Zakład Handlowo Usługowo Wytwórczy "GRANITECH" - (produkcja nagrobków),
Zakład wielobranżowy "Kołodziejczyk" (produkcja tarcicy),
Zakład Handlowo Usługowy "MERTON",
Handel Artykułami Przemysłowymi - Transport Drogowy
W miejscowościach naszej gminy znajdują się zabytkowe układy urbanistyczne oraz zabytki sztuki ...
więcejCzy załatwiał(a) Pan/Pani sprawę w Urzędzie korzystając z elektronicznej skrzynki podawczej?
- 16.7%
- 83.3%
